Voor leerkrachten

Kinderen en jongeren worden overspoeld door commerciële boodschappen. Door de opkomst van nieuwe technologieën is het reclamelandschap veel veranderd en is het vaak moeilijk voor kinderen en jongeren (maar ook voor volwassenen) om reclameboodschappen te herkennen omdat ze verborgen zitten in de media-inhoud. Als je reclame niet herkent, dan word je ook niet uitgedaagd om er kritisch over na te denken waardoor je er misschien wel onbewust door beïnvloed wordt. Om die reden is het belangrijk om aandacht te hebben voor de reclamewijsheid van kinderen en jongeren. Reclamewijsheid verwijst naar de vaardigheden en kennis die we nodig hebben om kritisch om te gaan met reclame. Leerkrachten zijn één van de spilfiguren bij het bevorderen van de reclamewijsheid van kinderen en jongeren.

De Mediawegwijzer Reclame is gericht naar leerkrachten en geeft meer informatie over nieuwe reclamevormen, reclamewijsheid en hoe dit onderwerp aan te snijden in de klas.In dit document vind je ook meer informatie over beschikbaar lesmateriaal en nuttige links.

Tips voor in de klas

Tip 1 Leer kinderen en jongeren (nieuwe) reclamevormen herkennen

Televisiereclame is vaak eenvoudig te herkennen voor kinderen en jongeren. Meer subtiele vormen van reclame, die geïntegreerd zijn in de gewone media-inhoud, zijn moeilijker te herkennen. Daarom is het belangrijk om in de klas niet alleen stil te staan bij traditionele vormen van reclame, maar ook voldoende aandacht te schenken aan nieuwe reclamevormen (advergames, product placement, native ads, ...). 

Tip 2 Kijk met een kritische blik naar reclame

Niet alleen kennis is belangrijk, maar stimuleer in de klas ook de kritische houding van kinderen en jongeren ten aanzien van reclame. Deze vaardigheid is een belangrijk onderdeel van reclamewijsheid. Bespreek met de leerlingen waarom reclame wordt gemaakt. Peil naar de kennis over online en offline reclame. Is reclame eerlijk? Moet je reclame altijd geloven? 

Tip 3 Laat kinderen en jongeren reclamewijsheid toepassen

Het hebben van reclamewijsheid betekent niet dat reclame geen invloed heeft op je. Daarom is het belangrijk dat kinderen en jongeren hun reclamewijsheid leren toepassen op specifieke voorbeelden van reclame. Laat ze nadenken over “welk gevoel roept deze reclame op bij mij” en “vind ik deze reclame eerlijk”. Zo leren ze een kritisch oordeel te vellen over reclame en een eigen mening vormen waarom een reclame volgens hen wel/niet eerlijk is.

Tip 4 Doe geen oog dicht voor reclame in de klas

Kinderen en jongeren worden dagdagelijks door talloze reclamevormen bereikt. Ook in de klas worden ze geconfronteerd met bepaalde vormen van reclame (bijv. reclame dat wordt afgespeeld voor een YouTube filmpje).  Klik dit niet weg, maar praat ook (kort) over de reclame. Hoe proberen ze de kijker te overtuigen? Bijv. humor, emoties, informatie geven, emoties... Samen kijken naar reclame, en deze reclamevormen bespreken is belangrijk voor de reclamewijsheid van kinderen en jongeren.

Tip 5 Download onze lespakketten

Deze lessenpakketten voor zowel basis- als secundair onderwijs zijn gericht op het verhogen van reclamewijsheid.

Lesmateriaal

Hieronder volgt een korte opeenlijsting van beschikbaar materiaal en tools die gebruikt kunnen worden in een klascontext.

Publiville - basisonderwijs

Doelgroep: 10 tot 12 jaar

In samenwerking met studenten uit de lerarenopleiding van HoGent is het lespakket “Publi Ville” tot stand gekomen. Met behulp van een rotatiesysteem maken de leerlingen in verschillende hoekjes kennis met tal van (nieuwe) reclamevormen (skatepark: reclame in games; in de winkel: logo’s, slogans, reclametrucjes in de winkel; …). Na het hoekenwerk volgt er een klassikale bespreking waarbij het belangrijkste uit elk hoekje herhaald wordt.

AdWise - secundair onderwijs

Doelgroep: 14 tot 16 jaar

Dit lespakket rond reclamewijsheid is opgevat als een leerpad in de elektronische leeromgeving WISE. De focus ligt op nieuwe reclamevormen en ethische aspecten.

Spelpakket Reclamewijs

De spelletjes kunnen makkelijk gespeeld worden in een groep van minimum 3 en maximum 25 à 30 kinderen. In deze bundel focussen we ons vooral op kinderen tussen 9 en 12 jaar, maar de spelletjes zijn makkelijk aan te passen aan de leefwereld van jongere kinderen en jongeren.

Workshop 'Jonge adolescenten, reclame, (merken-consumptie) en welzijn'

Deze workshop is onder ontwikkeling en wordt verwacht rond augustus 2018.

Informatiedossier lekkere reclame

Het Vlaams Instituut Gezond Leven (VIGEZ) ontwikkelde voor het secundair onderwijs een aantal informatiedossiers omtrent gezonde voeding in de klas. Het 'informatiedossier lekkere reclame' voor leerkrachten secundair onderwijs kan dienen als houvast voor lessen over bewust en kritisch omgaan met reclame voor voeding.  

Praktische tools

Interessante sites

Reclamewijsheid in het curriculum​
Benieuwd hoe reclamewijs past in het curriculum? Dit artikel leert je er meer over.

Tips voor reclame in de klas
Hoe integreer je reclame(wijsheid) in de les? En moet je reclame vermijden in de klas? Antwoorden op deze vragen vind je hier.

www.medianest.be
Onder het thema 'reclame' staan naast artikels over reclame ook klik-en-prints over nieuwe reclamevormen, een reclame-bingo en verhalen over 'Internet of Toys'

www.allesovercenten.be
Het Vlaams Centrum voor Schuldenlast en het AdLit project schreven een dossier over reclame en marketing voor volwassenen en adolescenten.

www.veiligonline.be
In de interactieve module 'Internet en Privacy' van de bijscholing Veilig Online komt een stuk over gepersonaliseerde reclamevormen aan bod.

www.jep.be
JEP staat voor Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame.

www.iab.com
IAB staat voor Interactive Advertising Bureau.

www.ubabelgium.be
UBA staat voor Uni voor Belgische Adverteerders.

www.wfanet.org
WFA staat voor World Federation of Advertisers. Op hun website vind je meer informatie over de marketing naar kinderen.